Endometrioza – czy dieta naprawdę ma znaczenie? Oto, co mówi nauka!

Endometrioza dotyka nawet 10% kobiet w wieku rozrodczym, a u wielu z nich prowadzi do przewlekłego bólu, problemów trawiennych, niepłodności oraz obniżenia jakości życia. Choć choroba nie ma jednego znanego mechanizmu powstawania, wiemy już, że odgrywają w niej rolę procesy zapalne, stres oksydacyjny, metabolizm estrogenów oraz funkcje jelit. Właśnie dlatego naukowcy coraz częściej analizują wpływ żywienia na rozwój i objawy endometriozy.

W tym artykule podsumowuję najbardziej obiecujące kierunki dietetyczne, z odniesieniem do aktualnych badań naukowych.

Dlaczego dieta ma znaczenie w endometriozie?

W analizach naukowych powtarza się kilka wspólnych wniosków:

• dieta może zmniejszać stan zapalny,

• wpływać na poziom estrogenów,

• modulować mikrobiotę jelitową,

• obniżać stres oksydacyjny,

• łagodzić ból oraz objawy jelitowe.

Z tego powodu coraz częściej opisuje się endometriozę jako chorobę, w której interwencje żywieniowe mogą realnie wspierać leczenie.

Dieta w endometriozie – co działa najlepiej?

W badaniach nie podaje się jednej konkretnej diety, która sprawdzi się u każdej kobiety chorującej na endometriozę. Jednak mamy szereg wskazań, które mogą okazać się pomocne w tej chorobie. Warto zaznaczyć, że dieta nie powinna być restrykcyjna, aby móc stosować ją przez całe życie i budować prawidłowe nawyki żywieniowe.

Największą spójność dowodów obserwuje się w odniesieniu do diety przeciwzapalnej, w tym zwłaszcza do wariantu śródziemnomorskiego.

Badania podkreślają rolę:

• warzyw i owoców,

• pełnych ziaren,

• roślin strączkowych,

• oliwy z oliwek,

• ryb morskich (źródło omega-3),

• orzechów i pestek.

  
  

W publikacjach  wykazano, że wzorce przeciwzapalne mogą:

• zmniejszać ból,

• redukować stres oksydacyjny,

• wpływać korzystnie na biomarkery zapalne

Rola kwasów tłuszczowych Omega-3 w endometriozie

Kwasy tłuszczowe Omega-3 (EPA i DHA) wykazują działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie syntezy prozapalnych prostaglandyn. Badania pokazują, że:

• suplementacja Omega-3 lub większa konsumpcja ryb tłustych może zmniejszać odczuwanie bólu, stan zapalny

  
  

Błonnik i fitozwiązki - wsparcie metabolizmu estrogenów

Odpowiednie spożycie błonnika:

• poprawia pracę jelit,

• wspiera usuwanie nadmiaru estrogenów, zmniejszając ich stężenie w surowicy

• zmniejsza ryzyko endometriozy

Dodatkowo warzywa, owoce, nasiona i pełne ziarna zawierają antyoksydanty, które redukują stres oksydacyjny związany z endometriozą.

Obecność w diecie polifenoli (np. z owoców jagodowych, zielonej herbaty, kurkumy) wiązała się z redukcją mediatorów zapalnych.

Jakie rodzaje diet mogą być wsparciem przy endometriozie?

• Dieta śródziemnomorska

• Dieta przeciwzapalna

• Dieta low-FODMAP - szczególnie przy problemach jelitowych

• Dieta bogata w błonnik

• Dieta bezglutenowa - przy celiakii lub nadwrażliwości na gluten

Podsumowanie

Dieta w endometriozie może być realnym wsparciem w procesie leczenia. Najlepiej dopasować ją indywidualnie ze specjalistą lub zgodnie z własnymi potrzebami. Istotne jest, aby taki sposób odżywiania nie był restrykcyjny, aby móc stosować go przez całe życie.

Jeśli potrzebujesz gotowej diety przy endometriozie zajrzyj TUTAJ!

Bibliografia:

1. Abulughod N, Valakas S, El-Assaad F. Dietary and Nutritional Interventions for the Management of Endometriosis. Nutrients. 2024 Nov 21;16(23):3988.

2. Markowska, A.; Antoszczak, M.; Markowska, J.; Huczyński, A. The Role of Selected Dietary Factors in the Development and Course of Endometriosis. Nutrients 2023, 15, 2773.